4- نحوه جمع آوری اوستا
دست به دست شدن اولیه
گمان میرود که برخی از متون اوستا قبل از نوشته شدن قرنها به صورت شفاهی نگاه داشته شدهاند . کتاب " ارداویراف " که در قرن ۳ یا ۴ پس از میلاد تالیف شد ، بیان میکند که گاتها و برخی از دیگر متون موجود در اوستا قبلا در کتابخانه سلطنتی شاهان هخامنشی ( ۶۴۸ تا ۳۳۰ قبل از میلاد ) موجود بودهاند . طبق نظر " شاترویهای آیران " کتابخانه کاخ در یک آتش سوزی توسط اسکندر مقدونی ویران شد . با این وجود ، هیچ یک از این ادعاها را نمیتوان تایید کرد ؛ چرا که اگر این متون وجود داشتهاند اکنون هیچ اثری از آنها نیست . اما "راسموس کریستین راسک " نتیجه گیری کرد که این متون باید باقی مانده یک ادبیات بسیار بزرگ باشند ، همان گونه که " پلینی "در اثر خود به نام " تاریخ طبیعی " یک موبد ازمیری را توصیف میکند که در قرن سوم قبل از میلاد دو میلیون از قطعه سرودههای زرتشت را تفسیر میکرد . همان طور که پیتر کلارک در " دین زرتشت ، آشنایی با یک مکتب باستانی " ( ۱۹۹۸، برایتون ) خاطر نشان میسازد که اگر " گاتها " و متون کهن تر " یسنا " فقط به طور شفاهی دست به دست میشدهاند ، احتمال حفظ کیفیت زبان قدیمی آنها وجود نداشتهاست .
ویرایش بعدی
طبق " دینکرد " که یک اثر نیمه مذهبی مربوط به قرن ۹ است ، شاه ولخش ( گمان میرود که ولگاسس چهارم شاه پارتی بوده که در سالهای ۱۴۷ تا ۱۹۱ میلادی حکومت میکرده) تلاش کرد که متون مقدس را گرد آوری و تنظیم کند . چیزی از نتایج این کار ( در صورت انجان شدن ) باقی نماندهاست . در قرن سوم میلادی امپراتور ساسانیان با نام اردشیر اول (۲۲۶ تا ۲۴۱ میلادی ) به موبد بزرگ خود " تـنسر " فرمان داد که متون دینی را جمع آوری کند . طبق نظر " دینکرد " نتایج کار " تنسر " یک مجموعه ۲۱ جلدی به زبان اوستایی ( نه به زبان اوستایی گاتایی اصلی ) به نام " نسک " ها بود که از ۳۴۸ فصل و تقریبا ۵/۳ میلیون کلمه تشکیل میشد .
آخرین ویرایش در زمان شاپوردوم ۳۰۹ تا ۳۷۹ ) انجام شد .
متفکران اروپایی
متون اوستا نسبتاً دیر به دست متفکران اروپایی رسید . آبراهام آنکوئتیل – دوپرون در سال ۱۷۵۵ به شرق هند سفر کرد و این متون را در جوامع پارسی به دست آورد . او در سال ۱۷۷۱ این متون را براساس یک ترجمه به زبان فارسی مدرن توسط یک موبد پارسی به زبان فرانسوی منتشر کرد . راسموس راسک در دیدار از بمبئی ( مومبای کنونی ) در سال ۱۸۲۰ چندین دست نوشته از اوستا را جمع آوری کرد و برای اولین بار با بررسی زبان اوستایی به این نتیجه رسید که این متون باید باقیمانده یک مجموعه بزرگ از متون مقدس پارس باستان و بلخ ( تازیها ) باشند . متونی که راسک آن را جمع آوری کرد ، اکنون در کتابخانه دانشگاه کپنهاک قرار دارند . دست نوشتههای دیگر در خانه هند شرقی و موزه بریتانیا در لندن ، کتابخانه بودلیان در آکسفورد و در کتابخانه دانشگاههای مختلف پاریس نگهداری میشوند .
ادامه دارد . . .